Jacques Dijkgraaf

Advocaat Arbeidsrecht en Ambtenarenrecht

Publieke zaak is leidend

Het werk van een ambtenaar is het mooiste dat er is. Wat is er mooier dan je bijdrage te leveren aan de publieke zaak? Dat je er bijvoorbeeld aan kunt bijdragen dat we hier in Nederland droge voeten hebben, of dat de straatverlichting het gewoon doet?”  Maar kan iedereen ambtenaar zijn? Een overheid moet integer zijn en de kerncompetentie van een ambtenaar is dienstbaar zijn, dienstbaar aan het algemeen belang. Ik heb niets tegen ambitie. Sterker nog dat moet er zijn om Nederland vooruit te helpen. Het is heel goed wanneer ambtenaren voor hun eigen ontwikkeling gaan.. Het is heel mooi wanneer millenials hun creativiteit kwijt kunnen. Maar ambitie gaat niet altijd samen met dienstbaarheid. Werken voor de overheid is per definitie begrenzend. Als je dat niet wilt, moet je niet bij de overheid gaan werken. De begrenzing is de publieke zaak die je dient. Het punt waar het dus niet meer alleen over jouw ambities gaat, maar waar we als heel land voor staan. Ik denk dat het goed is  daar met elkaar over te blijven nadenken. Wat vinden wij als land nog in het algemeen belang? Welke waarden vinden we belangrijk? Wanneer zetten we onze individuele belangen opzij?

Ambtenaar is makelaar van de eigen loopbaan geworden

De overheid is wezenlijk veranderd. Die was voorheen heel statisch. Na een interne opleiding bij de overheid lag je loopbaan min of meer vast. Je wist wel zo’n een beetje waar je over 15 jaar zou zitten en je had de zekerheid van een vast dienstverband. Daarbij was het heel duidelijk hoe de organisatie in elkaar zat. De afgelopen 10 à 15 jaar zien we dat er veel meer verantwoordelijkheid bij het individu is komen te liggen. Wat wil jij doen binnen deze organisatie? En welke tegenprestatie moeten wij als organisatie leveren? Ambtenaren zijn daarmee makelaar van hun eigen loopbaan geworden.

Afschaffen ambtenarenstatus goed voor mobiliteit, slecht voor continuïteit

De Wet normalisering rechtspositie ambtenaren beoogt nadrukkelijk de arbeidsmobiliteit binnen de overheid en tussen overheid en bedrijfsleven te bevorderen. Ik ben er bepaald niet zeker dat een verhoogde mobiliteit van het personeel zal leiden tot het beter dienen van de publieke zaak. Het algemeen belang is niet zelden gediend bij een hoge mate van continuïteit. De stimulans van onze wetgever om ambtelijke dienstverbanden niet te lang te laten duren is een bedreiging voor het algemeen belang.  De spreekwoordelijke loyaliteit van de ambtenaar aan zijn of haar minister kan door die eis van een hoge mobiliteit in het gedrang komen.

 

Godert van der Poel

CFO Siemens Nederland

Jan de Vries

Directeur ActiZ

Joost van Keulen

Wethouder in Groningen

Paul 't Hart

Hoogleraar bestuurskunde en schrijver van het essay Ambtelijk Vakmanschap 3.0

Freek Peters

Hoogleraar contextueel leiderschap en partner organisatieadviesbureau De Galan Groep

Marlies van den Hende

Directeur bij de gemeente Schiedam